TNT MEDIA SAN DIEGO

Dịch virus COVID-19 có thể tàn phá kỹ nghệ xe hơi toàn cầu

Dịch virus COVID-19 có thể tàn phá kỹ nghệ xe hơi toàn cầu

Xe Buick của General Motors (GM) tại Thượng Hải, Trung Quốc. (Hình: Peter Parks/AFP/Getty Images)

BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Hơn 1,000 người đã thiệt mạng. Thiệt hại mà dịch virus có tên COVID-19 (trước vẫn thường gọi là virus Corona) mới gây ra cho con người đã rõ ràng. Vài tuần tới, thiệt hại mà các doanh nghiệp khắp thế giới phải gánh chịu có lẽ cũng sẽ rất trầm trọng.

Từ lâu, hãng xưởng khắp thế giới đã trở nên phụ thuộc vào phụ tùng sản xuất ở Trung Quốc. Các chuyên gia đang lo ngại rằng nhà máy trên toàn cầu có lẽ phải ngưng hoạt động nếu nhiều nhà máy ở Trung Quốc vẫn tiếp tục đóng cửa trong tuần này.

Các nhà máy xe hơi có thể là những nơi đầu tiên lãnh hậu quả. Đó là vì Trung Quốc là nước cung cấp phụ tùng xe hơi hàng đầu thế giới, mà không ai có thể sản xuất được một chiếc xe hơi cho dù đã có đến 99% phụ tùng.

“Chỉ cần thiếu một món phụ tùng là cả dây chuyền phải ngưng lại,” theo lời ông Mike Dunne, nhà tư vấn kỹ nghệ xe hơi ở Châu Á và từng phụ trách hoạt động của GM ở Indonesia.

Ông Mike cho hay, trong quá khứ đã xảy ra nhiều trường hợp như hỏa hoạn hoặc thiên tai khiến một nhà máy sản xuất phụ tùng ngưng hoạt động có thể ảnh hưởng đến các nhà máy xe hơi khắp thế giới. Lần này, hậu quả có thể còn nặng nề hơn tùy theo số lượng nhà máy phải đóng cửa vì virus COVID-19 nhiều đến mức nào.

Theo số liệu của Liên Hiệp Quốc, năm 2018, Trung Quốc xuất cảng gần $35 tỷ phụ tùng xe hơi, trong số đó, khoảng $20 tỷ sang Hoa Kỳ chỉ riêng năm 2018, theo Cơ Quan Thương Mại Quốc Tế thuộc Bộ Thương Mại Hoa Kỳ.

Mặc dù một số đồ phụ tùng này được đưa đến các cửa hàng, nhưng phần lớn còn lại được đưa đến các dây chuyền lắp ráp để sản xuất xe hơi.

Theo các chuyên gia, những món phụ tùng bị thiếu hụt có thể còn nhiều hơn, vì nhiều món phụ tùng của Trung Quốc, từ con chip máy tính đến ốc vít, không được liệt vào phụ tùng xe hơi bình thường như bumper (cái cản xe) hay piston. Ngoài ra, phụ tùng của Trung Quốc cũng thường được dùng trong xe hơi được sản xuất ở những quốc gia khác.

Không thể tìm được phụ tùng thay thế đó nếu nguồn cung cấp từ Trung Quốc tiếp tục bị gián đoạn, theo bà Kristin Dziczek, phó chủ tịch Trung Tâm Nghiên Cứu Xe Hơi ở Michigan.

“Rất khó nói chính xác khi nào nó bắt đầu gây ảnh hưởng,” bà Dziczek nói.

Trung Quốc đang là thị trường lớn của nhiều hãng xe hơi toàn cầu, đặc biệt là các hiệu xe hạng sang. (Hình: Fred Dufour/AFP/Getty Images)

“Nếu việc sản xuất ở Trung Quốc không phục hồi trong tuần này, tôi nghĩ rằng toàn cầu sẽ bị ảnh hưởng vào cuối Tháng Hai. Tất cả các hãng xe hơi đều đang họp khẩn cấp về hệ thống cung ứng để tìm hướng giải quyết. Nhưng Trung Quốc quá lớn, không thể nào họ không bị ảnh hưởng.”

Đến lúc này, hầu hết các nhà máy lắp ráp xe hơi ở Trung Quốc đều vẫn đóng cửa, và các nhà máy này chuyên phục vụ thị trường Trung Quốc.

Volkswagen loan báo sẽ tiếp tục đóng cửa các nhà máy của mình ở Trung Quốc, một phần vì lệnh hạn chế đi lại và một phần vì thiếu phụ tùng. General Motors thì cho hay đến 15 Tháng 12 mới mở cửa lại các nhà máy ở Trung Quốc, một phần vì “hệ thống cung ứng” bị trục trặc.

Tuy nhiên, tình trạng thiếu phụ tùng Trung Quốc đã bắt đầu lan đến những nước khác. Hyundai đã đóng cửa các nhà máy lắp ráp của mình ở Nam Hàn, không phải vì virus COVID-19 đã lan đến đó, mà vì họ không thể hoạt động mà không có phụ tùng Trung Quốc.

Nissan thì loan báo nhà máy của họ ở Kyushu, Nhật Bản, sẽ phải “điều chỉnh sản xuất” vì thiếu phụ tùng Trung Quốc.

Hãng xe hơi Pháp Renault nói với hãng tin Reuters rằng họ cũng sẽ tạm ngưng hoạt động nhà máy ở Busan, Nam Hàn, do không có phụ tùng Trung Quốc.

Tuần trước, hãng Fiat Chrysler cho biết một nhà máy của họ ở Châu Âu có thể sẽ thiếu phụ tùng Trung Quốc trong khoảng hai đến bốn tuần nữa.

Hãng xe hơi nào cũng nói họ đang theo dõi sát sao tình hình ở Trung Quốc, nhưng chưa biết được hoạt động của họ bị ảnh hưởng như thế nào vì lúc này còn quá sớm.

“Tình hình đang diễn biến thất thường,” Tổng Giám Đốc GM Mary Barra nhận định trong buổi họp với các nhà đầu tư tuần trước.

Theo các chuyên gia, đến lúc này, kỹ nghệ xe hơi toàn cầu chưa nhìn thấy tác động toàn diện vì các nhà máy ở Trung Quốc đã đóng cửa nghỉ Tết. Do đó, nhiều nhà máy lắp ráp vẫn còn phụ tùng để sử dụng trong lúc Trung Quốc nghỉ Tết. Và khi kỳ nghỉ Tết kéo dài thêm 10 ngày vì dịch virus COVID-19, phần lớn các nhà máy cũng vẫn chưa xài hết phụ tùng Trung Quốc. Nhưng điều này sẽ không thể kéo dài.

Nguy cơ một loạt nhà máy xe hơi toàn cầu phải ngưng hoạt động đang trở nên lớn hơn nếu tình trạng các nhà máy phụ tùng ở Trung Quốc tiếp tục đóng cửa, theo ông Simon MacAdam, chuyên gia kinh tế của Capital Economics ở London.

Thậm chí nếu các nhà máy này mở cửa lại, cũng không rõ họ có thể hoạt động bình thường hay không vì có thể sẽ thiếu hụt công nhân, hoặc trong tình huống xấu nhất, dịch bệnh tiếp tục lan mạnh, ông Mike Dunne cho hay. Và vận chuyển số phụ tùng này cũng sẽ không được như bình thường.

“Theo kế hoạch, họ mở cửa lại vào Thứ Hai, 10 Tháng Hai,” ông Dunne nói. “Nhưng ngay cả khi đó, hoạt động của họ cũng không được ổn định. Có thành phố sẽ chặn đường, có thành phố sẽ không có chuyến bay. Chúng ta sẽ chứng kiến một khoảng thời gian đáng chú ý trong tuần này.” (Th.Long)