Ông Việt kiều Canada ‘cứu’ cây cacao giúp nông dân thoát nghèo

Ông Việt kiều Canada ‘cứu’ cây cacao giúp nông dân thoát nghèo

TIỀN GIANG, Việt Nam (NV) – Giữa cái nắng Tháng Bảy khi mùa cacao chín rộ, ông Việt kiều Canada 70 tuổi mong chờ những mẻ socola Kimmy “Made in Việt Nam” đạt phẩm chất sớm ra đời.

Năm năm trước khi vừa nghỉ hưu ở tuổi 65, ông Bùi Durassamy (tên thường gọi là Samy) quyết định bán lại hãng cơ khí với 4,000 công nhân ở Vancouver (Canada), mà cả ba người con không có ai kế nghiệp, gom hết số tiền dành dụm cả đời một mình về Việt Nam mua đất, xây nhà.

Trong một lần đi thăm viếng, ông Samy tình cờ thấy nông dân chặt bỏ những gốc cacao đang trĩu trái. Thấy lạ, ông hỏi thăm mới biết cách đây hơn 10 năm, tỉnh Tiền Giang có hỗ trợ người dân cây giống để trồng “xóa nghèo.” Tuy nhiên sau gần ba năm chăm sóc, khi bắt đầu thu hoạch thì không tìm được đầu ra, nhiều người dân đành ngậm ngùi chặt bỏ để trồng cây khác.

Giữa lúc ấy, ông Samy chợt nhớ lại mình cũng biết làm socola do hồi trẻ từng học qua nên quyết định trải nghiệm. Vậy là như một cái duyên, ông Samy nghĩ socola là thứ sẽ giúp ông trả món nợ với quê mẹ.

“Ngày cùng mẹ lên máy bay sang Mỹ, tôi thấy mẹ cứ đi một bước là cúi đầu lạy một cái tạm biệt quê hương. Hình ảnh đó nhắc tôi luôn nhớ về nơi mình sinh ra. Cho đến ngày mẹ mất, bà vẫn mong tôi có thể làm được một điều gì đó để trả ơn Việt Nam,” ông xúc động kể với báo VNExpress.

Nghĩ và làm, song ở Việt Nam không bán các loại máy để sản xuất socola. Do vậy việc đầu tiên của ông chủ hãng cơ khí từng sản xuất linh kiện cho máy bay Boeing là mày mò chế tạo những chiếc máy theo sự hiểu biết của mình.

Ông Samy bắt tay ngay vào việc vẽ sơ đồ những chiếc máy tách vỏ, xay cacao… Chiếc máy có nhiệm vụ phối trộn, nghiền hỗn hợp socola nhão cùng các nguyên liệu khác như sữa, bơ cacao với nhau.

Sau khi có bản vẽ 3D, ông tìm đến những người thợ gia công ở địa phương để thuê họ làm. Việc này lấy mất thời gian của ông gần hai năm, bởi nhiều người thợ từ chối tiện những chi tiết lạ, không sản xuất hàng loạt theo yêu cầu của ông. Phải mất gần một năm ông mới tìm được người thợ đá ở Ninh Bình đồng ý gia công.

“Nhờ tiếp xúc nhiều với máy móc nên tôi phải ăn ngủ cùng thợ, giám sát và hướng dẫn họ chế tác những chiếc máy theo ý mình,” ông Samy nhớ lại.

Trong nhà xưởng rộng hơn 200 mét vuông với gần chục nhân công làm việc. Bên trong chiếc máy nghiền socola cùng các nguyên liệu khác, mùi thơm bao phủ khắp không gian.

Thế nhưng khi cho nguyên liệu vào trộn mẻ đầu tiên, tốc độ quay của mô tơ quá nhanh, socola văng hết ra ngoài. Ông Samy lại phải đích thân cầm khoan, búa, đục bắt tay vào điều chỉnh.

“Có những lúc đang hì hục với chiếc máy, tôi thấy ông ấy cầm búa gõ một phát rất mạnh, miệng lầm bầm ‘tại sao, tại sao’ rồi quăng búa ra sân đứng la lớn,” chị Nguyễn Thị Mỹ Dung, người hàng xóm của ông Samy, kể.

“Ông già socola miền Tây,” là cái tên thân thương người dân Tiền Giang gọi ông Samy. (Hình: VNExpress)

Rồi kết quả bước đầu cũng đạt được. Đầu năm 2017, khi những chiếc máy hoạt động trơn tru, cộng với những kiến thức làm socola hơn 30 năm trước, những mẻ socola đầu tiên ra đời.

Việc đầu tiên ông Samy là đem những thanh socola vừa làm đến tặng lại những người nông dân trồng cây cacao. “Tôi chưa bao giờ nghĩ một ngày mình có thể ăn một loại socola ngon được làm từ chính cây cacao nhà mình trồng,” chị Dung nhớ lại.

Chị Dung cho biết trước đây gia đình có trồng khoảng 50 cây cacao trong vườn, bán cho một vài công ty sản xuất bột cacao hoặc những cơ sở làm bánh kẹo nhỏ trong huyện. Tuy nhiên, giá mỗi kg cacao tươi chưa đến 2,000 đồng (chưa tới 1 cent).

Từ ngày ông Samy mở xưởng, chị Dung được ông hướng dẫn cách lên men hạt cacao đạt phẩm chất. Chị cũng bắt đầu thu mua cacao tươi từ nhiều người dân trong vùng về lên men, phơi khô rồi bán lại cho ông Samy với giá cao hơn thị trường. “Chú ấy làm sống lại cây cacao nơi đây,” chị Dung nói.

“Làm socola cũng như mình chế biến một món ăn, nay nấu chưa ngon thì mai nấu tiếp, thử thêm cái này bớt cái kia,” ông Samy ví von.

Khoảng một năm nay, ông Samy bị tai biến nên đi lại khó khăn, không còn đủ sức để trực tiếp đến những hội chợ, triển lãm khắp Việt Nam quảng bá sản phẩm như những ngày đầu tiên. Ông truyền lại công thức và kinh nghiệm cho cho những công nhân trong xưởng.

Ngoài việc bán sản phẩm, ông Samy còn biến xưởng của mình thành nơi thăm viếng cho các đoàn khách du lịch trong và ngoài nước. (Tr.N) [qd]